Doorgaan -Leven en Sporten met MS

 

Pre-order

Mijn nieuwe boek is Doorgaan -leven en sporten met MS- is al te bestellen. Vanaf 15 september 2023 worden bestellingen doorgevoerd.

https://www.boekscout.nl/shop2/boek/9789464892222

 Een nieuw boek: Doorgaan, leven en sporten met MS  

https://jolandaruesink.nl/boekscout/

www.beweegredenen.blogspot.com

Op 14 april 2015 heb ik op dit blog het laatste blogbericht geschreven. Daarna ben ik verder gaan schrijven op een blog met een andere naam: www.beweegredenen.blogspot.com

Professor Scherder

In het ledenblad van de PGGM staat een interview van professor Scherder. Ik ben altijd erg geïnteresseerd in zijn boodschap die hij te vertellen heeft over het functioneren van het brein. De invloed van beweging hierop. Als MS-patiënt is het natuurlijk heel hoopvol als je zelf invloed uit zou kunnen oefenen op het functioneren van het brein. Maar wat zou ik dan willen vragen? Dat is dan weer moeilijk. Is het sowieso een verloren zaak als er schade is aangericht en prikkels niet meer doorgegeven worden? Nou is het bij mij niet zo dat er op een bepaalde plek prikkels helemaal niet meer doorkomen. Wel heb ik te maken met krachtsverlies, komen prikkels na een tijdje gebruik minder door. Volgens mij is er dus geen enkele functie helemaal verloren. Is dat dan te trainen en hoe?

Ik werk al 23 jaar parttime in de kinderopvang en zou dat graag nog lang vol willen houden. Tot dusverre gaat dat goed. Ondanks het feit dat ik in mijn tiende jaar zit van gediagnosticeerde MS. Bewegen doe ik ook nog wel zoveel. Hardlopen gaat jammer genoeg minder goed. Het wordt steeds moeilijker om mijn benen voldoende op te tillen. Toch vrij essentieel als je wil rennen… Ook train ik nog in de sportschool en heb ik wekelijks fysiotherapie waarbij we trainen voor evenwicht, balans en coördinatie. Ik weet best veel over MS. Toch snap ik het ook weer helemaal niet. Hoe kan het dat je een bepaalde beweging wel een paar keer kan maken, maar dat het daarna steeds minder wordt totdat het helemaal niet meer gaat. Hoe kan het dat het na een rustperiode weer herstelt? Om vervolgens de volgende keer weer na een aantal keer te haperen. ‘Beweging veroorzaakt acute veranderingen in het brein. Je maakt meer zenuwcellen en bloedvaten aan, er ontstaat een groter aantal contactpunten tussen de zenuwuiteinden zodat die informatie uit kunnen wisselen. Hoe vaker je jezelf uitdaagt hoe beter, creatiever en flexibeler je brein functioneert. Je bouwt een cognitieve reserve op. Als er een ziekte in ons brein komt, dan blijven mensen met een hoge cognitieve reserve het langer beter doen.’ Zou ik, als ik snap waar er in mijn brein beschadigingen zitten,weten op welk gebied ik kan trainen om een nieuwe verbinding aan te leggen om dezelfde aansturing of hersenactiviteit wel weer mogelijk te maken? Of kan dat gewoon niet? Een gevalletje jammer, maar helaas.

Dus beste professor Scherder, wat gaan we doen?

Maandag niet naar de sportschool geweest, ik was zó moe! Was misschien toch wel beter geweest. Morgen kan ik ook al niet naar mijn hardlooptraining, ik heb een andere afspraak. Daar ga ik wel op de fiets naartoe. Telt dat ook? Toch zeven kilometer heen en weer terug. Dat heb ik overigens vandaag ook al gedaan. En gewerkt. Dus best goed bezig. Denk ik…..vast wel!

Mand!

Eén van de eerste dingen die ik vandaag gedaan heb is het in de container gooien van drie paar oude hardloopschoenen. Niet dat er zoveel mee verloren ging trouwens. Afgesleten zool aan de voorkant en een gat bij de grote teen. Maar toch. Al tijden ligt er een onoverzichtelijke berg met hardloopschoenen bij de achterdeur. Op de één of andere manier ben ik er aan gehecht. Maar ja, nu het eind van mijn hardlooptijdperk in zicht komt kan ik toch op zijn minst de ongebruikte versleten exemplaren weggooien. Het ziet er netjes uit, bij de achterdeur. Een beetje kaal, dat wel.  Ik heb er nog wel een stuk of wat hoor. Hardloopschoenen in redelijke staat. Vanochtend weer naar de training geweest. Lekker getraind? Neuh, niet echt. Je kan het amper trainen meer noemen. Ik slof en schuifel wat, daar over de baan. Ergens heb ik nog steeds de stille hoop dat het volgende week, of anders dan die week weer wat beter zal gaan. Maar hoe langer het duurt hoe meer ik besef dat het waarschijnlijk niet het geval zal zijn. De laatste tijd hoor ik steeds een stem in mijn hoofd: “Voordat de rode toplaag erop zit, Jolanda, zal jij niet meer lopen op die baan.”

Zo neem ik langzaam maar zeker steeds meer afscheid van de dingen die ik kon. Op hardloopgebied dan. De trainingsrondjes gingen van vijf keer in de week naar twee keer. De afstand van een dikke twaalf kilometer naar een pietepeuterig  rondje van vier. Het rondje van vier al een hele tijd met wandelpauzes. De stevige intervaltrainingen waar ik vooraan bij de middenmoot meedeed zijn veranderd naar een beetje achteraan sukkelen in de groep en niet echt meer meedoen met het trainingsprogramma. Het doet me denken aan dat filmpje van die man die iets over een bijzonder mandje moet vertellen. Eerst begint hij uitgebreid te vertellen over zijn bijzondere mandje. Dan krijgt hij instructies dat het korter moet. Hij begint zijn verhaal nu iets compacter af te steken. Weer moet het korter. Iets gehaast nu vertelt hij kort over zijn mandje. Zo gaat dat nog een paar keer. Op het laatst hoor je alleen nog maar: “Mand!”

Zo langzamerhand kom ik ook in dat stadium denk ik. Dat het niks meer is. Er blijft zo weinig over. Mand dus. Wen er maar aan, er zullen wel meer momenten komen van afscheid nemen.

Het is ook een eenzaam bestaan, dat lopen in een trainingsgroep waar je niet meer meekan. Je lijkt te verdwijnen naar de achtergrond. Als een stipje dat steeds minder meedoet. Lang heb ik nog mijn eigen plan kunnen trekken tijdens een training. Had ik er plezier in om het trainingprogramma om te buigen naar dat wat binnen mijn mogelijkheden lag.

Nou ja, zelf maar wat blijven lopen dan. Of misschien dat het volgende week weer wat beter gaat? O nee, dan kan ik toch al niet. Wat maakt het ook uit. We doen maar wat. “Mand!”

The theory of everything

Een paar weken terug zijn we in Amsterdam nar de bioscoop geweest. We zagen daar de film van Stephen Hawking. Heel aangrijpend, extra aangrijpend omdat sommige scènes erg herkenbaar waren. Zijn beginfase dan, van het doorgaan met de ziekte ALS. De scene waarin hij nog loopt. Zijn benen slepend voortbeweegt en dan tegen de grond smakt. Leren omgaan met steeds meer beperkingen en toch doorgaan. Een briljant wetenschapper worden en dat ondanks alles ook blijven. Zo ongelooflijk knap. Wel heftig om te zien. Ook als MS-patiënt krijg je onherroepelijk te maken met achteruitgang. Het inleveren van mogelijkheden. De treurige teloorgang van de dingen…… Misschien moet ik me toch eens gaan richten op de wetenschap.

Hoe dan ook, ik heb wat moeite met verval. Verse bloemen op een vaas vind ik eerlijk gezegd dan ook wat treurig. Ze worden zo snel lelijk. Nepbloemen die oud en lelijk worden zijn overigens helemaal het toppunt van treurigheid. Maar dit terzijde.

We waren in de Tuschinski bioscoop. Ook oud, met een stukje vergane glorie misschien, maar toch mooi. Toen we zaten te wachten totdat we naar onze zaal konden, zagen we opeens een dikke muis lopen tussen de pluche stoelen. Een grote dikke volgevreten muis. Had zeker het zwarte gat gevonden. Na de film, nog een beetje onder de indruk, dronken we een wijntje in de stad. Voor het café speelde een straatmuzikant, die telkens weer het publiek aan het dansen kreeg. En wij, wij hadden het over vergankelijkheid en hoever je zou gaan in het zorgen voor elkaar. Ach, misschien moeten we dat ook maar nemen zoals het komt.

In Amsterdam brak er een stuk van mijn kies. Jawel, daar was het blijkbaar weer tijd voor. Toen ik later die week bij de tandarts kwam, bleek dat er een zenuwbehandeling nodig was. Dus daar was ik even mooi weer klaar mee. Inmiddels is dat allemaal weer verholpen, maar ik kan niet zeggen dat het allemaal zo goed gaat. Ik heb veel last van spierpijn. Eerst rondom mijn heupen en nu heb ik een pijnlijke schouder en ook verder zo hier en daar wat last.

Afgelopen woensdag mijn hardlooptraining maar eens overgeslagen. Vanochtend heb ik wel weer gelopen, maar dat was meer wandelen en af en toe een klein stukje joggen. Dus wat moet ik ermee? Niks denk ik, gewoon dat doen wat lukt en het even wat rustiger aan. Eigenlijk is het wel logisch, er zijn veel beslommeringen geweest, dingen om je druk om te maken. We staan voor verandering. Langzamerhand kom ik op een punt dat je in moet zien dat sommige dingen niet meer gaan. Loslaten misschien. En ach, het eind van iets is ook altijd weer de belofte van een nieuw begin. Mijn eigen theory of everything.

Use it, or lose it

Daar waren we het in ieder geval wel over eens. Mijn neuroloog en ik. En mijn MS-verpleegkundige en Jan was er ook nog bij. Ja, we hadden er een gezellig consult van gemaakt. Gisteren weer eens geweest. Nou ja zo heel veel wijzer word je er niet van. Toch is het altijd wel fijn om bespreekbaar te maken hoe je zelf tegen de dingen aankijkt. Hoewel ik vind dat ik toch wel wat achteruit ga, met name op het gebied van sporten, lijkt het wel mee te vallen. Ik doe het goed op de Copaxone en gezien mijn algehele conditie, mijn dagelijkse activiteit en welbevinden is er geen enkele aanleiding om te starten met andere of extra medicatie. Omdat ik de laatste jaren best wel regelmatig MRI-scans heb gehad en deze eigenlijk geen grote veranderingen laten zien, kunnen we er vanuit gaan dat het momenteel vrij stabiel is. Voorlopig dus geen reden om weer een nieuwe scan te laten maken. Tenzij ik zelf graag wil. Nou, liever niet, als het niet hoeft! De ontsteking bij mijn tand die me een tijdje terug parten speelde was waarschijnlijk ook van invloed op de klachten die ik toch al had. Het kan zijn dat het daardoor ook even wat minder ging. Ontstekingen, waar dan ook, schijnen wel van invloed te zijn op je MS.

Bevestigd krijgen dat ik het best goed doe en, zover dat gaat, maar zoveel mogelijk moet blijven doen is dan ook wel fijn. Zelf denk ik dat je alles, ook al is het moeilijk, toch moet blijven proberen. Dus vooral zo doorgaan. Alles blijven doen,  al gaat het wat moeizamer. Als je dingen uit de weggaat of niet meer doet, dan merk je misschien niet dat het minder gaat, maar je raakt het definitief kwijt. Of zoals mijn neuroloog het onder woorden bracht: ”Use it, or lose it!”

Mijn neuroloog heeft ook weer een nieuwe verwijzing voor de fysiotherapie geschreven. Kan ik weer een jaartje vooruit. De fysio is voor mij erg prettig. Blijven oefenen, maar ook blijven ontdekken waar knelpunten liggen. Vandaag heb ik nog even gebeld met de verzekering. Ik was in de veronderstelling dat de onbeperkte vergoeding voor fysiotherapie bij mijn pakket eruit was. Nou blijkt dat niet op te gaan voor mensen met MS die een verwijzing van hun specialist hebben. Tjonge wat een gelukje, ik bof maar weer! 
Maar nee, ik ben er echt wel blij mee.

Vandaag geen therapie trouwens, volgende week weer. Ik ben zelfs helemaal niet naar de sportschool geweest. Wel heb ik gelopen. Zomaar een ander rondje. Ik dacht, ik doe eens gek! Heerlijk weer vandaag. De lucht zat vol met de belofte aan de lente. Het eerste stuk saai, langs de rondweg. Dan een stukje klinkerweg en daarna een modderig  pad in. Hobbelig, met stenen, ongelijk. Dan maar even een stukje wandelen. Na het smalle paadje weer een breder pad, dat gaat beter.

Het is maar een klein rondje, maar toch is het genoeg. Na een tijd laat mijn linkerbeen het grotendeels afweten en mijn rechterbeen weet het ook niet meer zo goed. Raar hoor!

Hoewel het voor mij wel steeds gewoner wordt. Ik probeer het dan ook alleen maar te constateren en er verder niets aan te verbinden. Geen gedachtes over hoe het vroeger was en over hoe het misschien ooit zal worden. Voor vandaag was het goed.

Anaerobe drempel

Over twee weken heb ik weer een afspraak met de neuroloog en met de MS-verpleegkundige. Dan moet ik weer eens goed nadenken wat ik wil bespreken. Dat op zich is wel een goed teken misschien, als het gelijk overduidelijk was, is dat minder gunstig waarschijnlijk. “ Dokter, ik heb geen vijfkilometertijd meer, laat staan een tienkilometer. Dat haal ik echt nooit meer.”….. “Ik weet niet meer waar mijn anaerobe drempel ligt dokter, of hoe ik daar aan kom.” …..Mwah, misschien niet echt onderwerpen waar hij wat mee kan. Wat dan wel? Hoe gaat het dan eigenlijk met me? Ik weet niet eens wat ik er zelf van vind. Soms hoor ik mezelf heel opgewekt vertellen dat het best heel goed gaat, behalve het lopen dan. Een andere keer kan ik echt diepongelukkig zijn, dat het allemaal toch wel minder gaat. Allerlei rampscenario’s trekken door mijn geest, zware tijden. Meestal heb ik dan slecht gelopen. Het leert je wel nederig te zijn. Loop je je trainingsrondje, in het begin goed. Je hoeft niet te wandelen, maar het gaat steeds zwaarder. Het kost steeds meer moeite om je benen op te tillen. Kom je langs de basisschool. Het lijkt wel of er een vertraagde film aan je voorbijtrekt. De kinderen spelen op het plein, de juf lacht naar je en steekt haar beide duimen omhoog…. De film vertraagt niet, je bent het zelf. Elke stap kost moeite en kracht. Dan word je ingehaald door een vrolijk Nordic-walking echtpaar. Je kent ze wel: grijs, goedgekapt, lekkere outdoorjas, stevige wandelschoenen aan en dan met flinke wandelpas inhalen: “Ja, dat is ook niet eerlijk, wij hebben een paar extra benen!” Nog een beetje aardig gaan zitten te doen ook nog! Dus,….. nederig. Dan kost het daarna wel even tijd om weer de moed bij elkaar te rapen. Minstens het hele huis stofzuigen, wc poetsen, badkamer poetsen, strijken, koffiedrinken, mopperen, zeuren en dan gaat het weer. Maar dan heb je ook weer van die dagen dat je een training hebt en dat het best wel gaat. Dat op de terugweg het tankstation vrolijk “Amigo!” tegen je roept. Je doet boodschappen en met een zwierige zwaai zet je ’hatsiekeflatskie’ je winkelwagentje weer terug. Die dag komt dus wel goed.

Maar ja, hoe gaat het dan? Er zijn dingen die steeds meer moeite kosten. Hardlopen, benen goed optillen, langer wandelen. Sommige dingen gaan juist op het moment wat beter, ik slaap weer goed, heb niet zulke pijnlijke spieren. Ook lijk ik iets minder stijf te worden. Ik kan bijvoorbeeld weer met gestrekte benen voorover buigen en dan met mijn handen aan de grond. Er zijn ook tijden geweest dat ik maar tot mijn knieën kwam. Op één been staan is moeilijk, met name links. Dit lukt soms maar een paar seconden, voordat ik mijn evenwicht verlies. Een andere keer gaat het beter en sta ik, een beetje wiebelig dat wel, een paar minuten op één been. Dan vraag ik me nu af hoeveel mensen dit ook gaan proberen. Jij niet natuurlijk, of toch? Is  iets wat de meeste mensen niet dagelijks doen ….. en je wil het wel graag weten. Even testen dan? Ik doe dat dus wel. Vaak zelfs. Helpt het al? Ik weet het niet. Maar ja, als de dokter dan vraagt hoe het me met gaat zeg ik gewoon dat ik niet zo lang op mijn linkerbeen kan staan. Of die daar wat voor kan bedenken. En hoe dat nou moet met mijn anaerobe drempel en al die andere drempels die ik tegen kom. Of die daar wel eens over nagedacht heeft…………..

Gevallen vrouw

Soms lijkt het leven van toevalligheden aan elkaar te hangen. Hoewel dat ook weer een discussiepunt is; bestaat toeval eigenlijk wel? Zo lees ik vandaag in het boek ‘De waarheid over de zaak Harry Quebert´: “Harry, als ik maar één van je lessen zou moeten onthouden, welke zou dat dan zijn?” “Wat vind je zelf?” “Ik zou zeggen, weet hoe je moet vallen.”  “Dat ben ik volkomen met je eens, Marcus. Het leven is één grote valpartij. En het belangrijkste is dat je leert hoe dat moet.”

Nou afgelopen maandag was ik al goed aan het oefenen. Eerst viel ik ´s ochtends al tijdens mijn XCO-  training, ´s avonds tot overmaat van ramp van de barkruk. Hoewel ik me nogal klunzig voelde, kon ik het goed moet ik zeggen. Ik stond toch maar mooi weer op en een paar blauwe plekken daargelaten, verder had ik niks. Nou ja, een licht knagende twijfel. Zou iedereen dit kunnen overkomen, of is dit weer één van de tekenen van verval? Maandagochtend regende het. Overal modder en kuilen in het zandpad en ik stapte in een kuil. Languit ging ik, plat op de snufferd. Regen en modderspetters tot in mijn haar. Hier en daar voelde ik een blauwe plek opkomen. Maar verder viel het mee. Gewoon door kunnen trainen. ´s Avonds een wiebelige barkruk. Klein van stuk zijn, je ene been achter het cirkeltje gehaakt en met het andere naar de grond reiken. De kruk helt en dan ga je. In vertraging gelukkig en nergens tegenaan. Ik zou zeggen: de eerste lessen vallen goed doorstaan.

De rest van de week weer redelijk getraind. Hardlopen blijft wat moeizaam gaan, de fysio ging best goed. Sommige oefeningen kan ik wat beter en andere dingen gaan juist wat moeilijker.

Verder afgelopen week ook nog gelezen in een oud boek. Mysterieuze krachten in de sport. Dit boek gaat over de kracht van je brein bij het sporten. Wat is de invloed van de geest op de sportprestaties. Interessant om te lezen natuurlijk als het lijf je enigszins in de steek laat. Tot dusverre helpt het me nog niet. Deze week alleen kennisgemaakt met de werking van de zwaartekracht.

Soms vraag ik me wel eens af of ik het gewoon los moet laten, dat willen lopen. Maar ik weet niet hoe dat moet. Bevrijdend zal het niet zijn denk ik. Zodra je het ene hebt losgelaten dient zich weer een volgend obstakel aan. In oktober van dit jaar heb ik tien jaar MS, in november ben ik 25 jaar lid van Archeus. Ronde getallen. En dus? Ach ik weet het niet. Wat maakt het uit. Vandaag heb ik weer gelopen, zondag: natuurlijk! Natte sneeuw, koud. Maar we liepen. Niet ver, ons kleine stukje. Traag, als altijd, want sneller kan ik niet. Minder vaak gewandeld en daar ben ik dan weer blij om. Zolang ik nog trots ben dat ik bij kou, sneeuw, wind toch ga trainen, als ik blij ben wanneer het ook maar ietsje beter gaat, als ik opsta wanneer ik val dan hoef ik nog niets los te laten denk ik. Wat je loslaat raak je kwijt.

Bespiegelingen

Dan is het al weer kerst. Eind van het jaar. Vaste dingen, die altijd weer terugkomen in de decembermaand. Circus Festival, Serious Request, Top 2000, Keiloop, eindeloos lezen en flauwe films kijken. In tv-programma’s, kranten en tijdschriften wordt teruggeblikt op het afgelopen jaar. Zelf ben ik ook altijd geneigd om de balans op te maken van het jaar. Hoe gaat het eigenlijk, wat kan ik nog. Gaat het slechter?

De laatste weken heb ik mijn vaste trainingen wel steeds weer gehad. Soms gaat het slecht, soms gaat het redelijk. Gisteren ben ik al heel vroeg op pad gegaan. Eerste kerstdag, om kwart over acht, mijn vaste kleine ronde. Ik kwam nog bijna niemand tegen en al helemaal geen sporters. Het zonnetje scheen nog, toen wel. Hoewel ik last had van mijn been, liep ik aan één stuk. Langzaam hard, maar zonder te wandelen. Vaak heb ik het gevoel dat ik toch wel ingeleverd heb, het laatste jaar. Als ik mijn blog er eens op teruglees zie ik dat het nog best meevalt. In december 2011 heb ik een heel slechte periode gehad, toen ben ik wel flink achteruit gegaan. Na een kuur van methyl-prednisolon ben ik weer redelijk hersteld van de schub, maar bleef er duidelijke restschade. Sindsdien gaat het hardlopen minder, het lukt minder lang en minder snel. Maar als ik het zo teruglees blijft het toch wel stabiel. Gek eigenlijk dat je er blij om kunt zijn dat het drie jaar geleden ook al slecht ging!

Waar ik wel bang voor ben is dat mijn waarneming van de stand van zaken niet helemaal objectief is. Dat ik de slechte periode van toen, nu zou omschrijven als een goede. Veranderend perspectief, schuivende panelen. Lopend in een spiegellabyrint, niet meer weten wat de werkelijkheid is, of slechts een spiegeling. Niet dat het uitmaakt overigens. Ik word er niet op afgerekend.

En zo gaan we maar weer door. De woensdagtraining tegenwoordig vanaf onze nieuwe locatie. Als we niet op de baan zelf trainen is het nog wel wennen in de nieuwe omgeving. Nieuwe routes worden verkend. Vervelend is het dat ik dan de groep niet bij kan houden. Gelukkig loop ik niet alleen.  Leuke ronde hadden we laatst door het bos. Boomstronken en hobbels natuurlijk. Best lastig als je je voeten niet goed optilt. Ik struikelde en viel. Niet hard, ik zeeg eigenlijk meer ter aarde. Dat scheelt dan al weer, langzaam tempo, langzaam vallen. Gelukkig stond ik bijna gelijk weer rechtop, maar het voelt zo sukkelig. Ach ja, we komen allemaal wel onze hobbels en oneffenheden tegen. Opstaan, daar gaat het om!

Toch, toch blijf ik altijd hopen op een nieuwe therapie, een ander medicijn, dé oplossing. Misschien ijdele hoop, maar het zou zo leuk zijn. Tot die tijd moet ik dan maar blij zijn met alles dat nog wel kan. Dat is veel, dat weet ik ook wel. Het ligt er maar aan vanuit welk perspectief ik kijk. Laat ik dan maar blij zijn met mijn waarneming die zich elke keer weer aanpast aan dat wat ik wil zien. De verwarring van het spiegellabyrint is zo gek nog niet.

Atletiekbaan AV Archeus

Wat een feestelijke week! De hele week al het gevoel dat er iets leuks is. O ja, AV Archeus loopt op de nieuwe baan. ’t Is nog niet helemaal klaar allemaal, maar er kan getraind worden. De kantine draait….Zelf heb ik afgelopen zaterdag voor het eerst gelopen op de nieuwe baan. Ik deed mee met de beginnersgroep, die trainde daar al voor de tweede keer. Even proberen, die nieuwe baan. Het gaat, maar ik loop al snel achteraan. Best een eind, zo’n 400 meter rondje. Hoewel de ondergrond goed voelt, kost het ook nu nog wat moeite om mijn benen op te blijven tillen. Bijna 25 jaar hardlopen en dan achteraan in een beginnersgroep. Tot mijn grote verrassing kan ik melden dat het best mee valt. Ik heb het toch maar mooi gehaald, die baan. Wel hoop ik dat ik niet ga zorgen voor slijtage aan de baan met mijn gesleep. Dat zou toch wat zijn, baan met loopgoot. Maar ach, dat zal meevallen denk ik. Mijn schoenen die gaan er wel redelijk snel aan altijd, dat is dan maar zo.

Gelukkig zit ik al weer een tijdje enigszins in de lift. Na een aantal mindere weken gaat het nu steeds een klein beetje beter. Afgelopen zondag heb ik zelfs mijn kleine rondje gelopen zonder te wandelen. Mijn duurlooptempo ligt ongeveer gelijk aan het tempo van menig wandelaar, maar het is niet anders. Ook de XCO-groep van maandag ziet dat het weer wat beter gaat.

Gisteren was ik op de fiets naar het werk. Steeds het gevoel dat ik de wind tegen heb. Zowel op de heen- als op de terugweg. Dan klopt er ergens iets niet, denk ik. Misschien zachte banden of een remblokje dat vastzit? Kan ook zijn dat het in de benen zelf zit. Nou ja eerst maar eens fietscontrole en banden oppompen. Verder had ik ook de hele dag enorm last van mijn nek, mijn schouder. Ik zit er bijna over te denken om toch weer te beginnen met de medicijnen tegen zenuwpijn, om beter te slapen en voor de stemming. Maar ja, voor het slapen en voor de stemming heb ik ze niet zo nodig. Slapen gaat over het algemeen goed en verder ben ik ook meestal best een blij meisje. Dus nog maar even niet. De bijwerkingen zijn ook niet misselijk. Op eigen kracht is toch het mooist. Anders wordt het helemaal zo’n wazig geheel. Dan weet je echt  niet meer wat waar van komt. Dan heb ik liever pijn als ik iets heb gedaan.

Vandaag met ons woensdaggroepje voor het eerst getraind op de nieuwe baan. Het gaat best. Pijn lijkt minder te zijn. En ik loop, ik loop, nog steeds. Het zorgt voor goeie zin, beter voor de stemming dan die pilletjes denk ik. Misschien moet dat ook mijn nieuwe streven maar zijn. Niet bijblijven met het lopen, maar blij blijven door het lopen.

                    

Tot zover

Al weer een weekje verder. Het lopen gaat al wat beter gelukkig. Niet geweldig, maar toch. Vorige week was het helemaal niks. Moeizaam, moeizaam. Wat dat betreft gaat het nu al weer redelijk goed. Zondag het loopje met wel wat wandelpauzes, maar gelukkig niet zo rampzalig als de week ervoor. Daarna ben ik van pure opluchting en blijdschap nog even naar de sportschool geweest. Maandag  weer, met de XCO-walking erachteraan. Dat ging ook redelijk. Vandaag de woensdagtraining. Voor het laatst vanaf de oude locatie. Volgende week vanaf de échte baan!! Vandaag gingen we wat verder weg. Ik heb toen toch maar besloten om de fiets mee te nemen. Moeilijk hoor, concessies doen. Terwijl de rest lekker inloopt fiets ik dan maar mee. Dat is toch niet helemaal wat, maar ja. Ik fiets een eindje vooruit, loop dan weer terug naar de groep zodat ik wel met de oefeningen en loopscholing mee kan doen. Als de groep weer verder loopt, pak ik de fiets weer. Fiets naar onze uiteindelijke trainingsplek en loop weer een stukje terug zodat ik ook een beetje warming up heb gehad. Het trainingsprogramma doe ik verder maar een beetje aangepast mee. Dus ik ben er wel, maar ook niet helemaal. Ook de terugweg doe ik op de fiets. Maar vergeleken met vorige week gaat het heel aardig. Het valt niet zo mee om dat te blijven zien. Maar ach, ik loop nog steeds. Minder goed dat wel, maar er gebeurt me ook niks mee. Ik kan hooguit struikelen als ik mijn voeten niet goed optil. Dusss, het gaat wel. Vooral het koffiedrinken achteraf!

Deze week wordt de collecte gelopen voor het Nationaal MS-fonds. Wat fijn dat zoveel mensen zich hier voor inzetten. En we hebben een nieuwe stem, Kraantje Pappie. Een nieuwe ambassadeur voor het Nationaal MS-fonds. Dank! Hij is te gast bij Giel en vertelt hierover. Kraantje Pappie- De Week in Rap en Roer.

Voor AV-Archeus zal de week trouwens ook wel in rep en roer verlopen. Nog zoveel te doen!! Wat fijn dat zoveel mensen zich hiervoor inzetten. Komend weekend de verhuizing van de oude locatie naar de Hunenbulten. Volgende week trainen op de echte baan. Of van daaruit de natuur in. Ben zo benieuwd hoe dat gaat lopen. Ik kreeg trouwens vandaag ook een brief over de zorgverzekering voor volgend jaar. De onbeperkte vergoeding voor fysiotherapie gaat eraf. Balen, maar eens even zien hoe we dat op gaan lossen. Gelukkig is er geen eigen risico meer bij de programma’s stoppen -met- roken of beter eten. Tsja…… Mijn hoop is gevestigd op de korting bij sportscholen.

                   

Terugval, herstel en weer door

Ondertussen is het ruim twee weken geleden dat ik de wortelkanaalbehandeling heb gehad bij de tandarts. Afgelopen woensdag was ik voor het eerst zonder pijnstillers. Dat gaat goed, geen pijn meer, maar nog wel steeds een beetje een beurs gevoel op die plek. Al met al heeft dat dus ruim twee weken geduurd. Ik heb slecht geslapen in die tijd, bijna niet gesport. Wat dat betreft nogal wat in te halen. Vorige week vrijdag voor het eerst weer naar de sportschool geweest. Mijn gebruikelijke rondje door de fitnesszaal, dat gaat best maar ik doe nog maar een beetje kalm aan. Daarna een half uurtje fysiotherapie, waarbij we coördinatie- en krachtoefeningen doen. Ik merk dat ik flink heb ingeleverd aan kracht en stabiliteit. Op zondag probeer ik mijn trainingsrondje weer. Geen succes, veel wandelen tussendoor. Op het laatst alleen maar wandelen en zelfs dat kost me veel moeite. Zo moeilijk om je benen op te blijven tillen! Het onderste gedeelte van mijn rug lijkt te verstijven, het is moeilijk om dit  recht te houden en niet steeds krommer te gaan lopen. Maar ja, uiteindelijk kom ik toch weer thuis. Als ik eventjes heb gezeten trekt het wel weer bij. Niks aan de hand. Maandag weer sportschool, alleen mijn rondje in de zaal. De XCO-walking durf ik nog niet aan. De hardlooptraining van woensdag doe ik wel. Ook dit is nog geen succes, eigenlijk hetzelfde verhaal als zondag. Dus het schiet nog niet zo op.

Maar verder gaat het wel, nergens last van. Dus ik ga er maar van uit dat dit nog bij het herstel hoort. Ik denk dat de meeste mensen wel een beetje bij moeten komen van dit soort weken. Voor mij tikt dat dan nog even extra aan. Dus op tijd rust en voorzichtig het sporten weer opbouwen. Ja, ik kan het mooi bedenken. Nou maar hopen dat het echt zo is. Ook vandaag maar weer mijn rondje sportschool en fysiotherapie.

“Hoe gaat het verder dan?” vroeg me laatst iemand. O ja, verder. Verder besta ik ook nog. Daar had ik nog niet over nagedacht. Ik ben nog steeds gestopt met de medicijnen. Was zelfs een beetje kwijt waar ik die ook al weer voor had! O ja, pijn in de nek, vermoeid… De afgelopen weken bestond ik alleen maar met pijn van mijn wortelkanaalbehandeling en van de ene pijnstiller na de andere. Nu ik weer zonder pijnstillers functioneer slaap ik ook wel weer goed. Misschien nog wat eerder moe, ik weet het niet. Eerst maar eens weer zo proberen, misschien gaat dat ook wel. Ik hoop wel dat het lopen zich nog wat herstelt, want dat is vrij dramatisch. Afwachten en geduld hebben dat zal het wel weer zijn. Elke keer maar weer proberen. Als het moeilijk gaat, ziet dat er niet uit. Maar wat kan mij dat schelen, de schaamte voorbij.

                   

De zenuwen

Ja leuk, laten we het daar eens over hebben. Lekker iets anders. Vorige week dinsdag heb ik bij de tandarts een zenuwbehandeling gehad. Nou dat werkt nog steeds behoorlijk op mijn zenuwen. Vorige week vrijdag weer terug naar de tandarts omdat ik nog zo’n pijn had. Vulling eruit, wortelkanaal schoonspoelen, vulling er weer in. Zeurderige pijn, veel pijnstillers nodig. Zaterdag redelijk te doen, raak wel de tel van de pijnstillers een beetje kwijt, maar who cares. In de loop van de dag wordt het weer steeds erger, om van de nacht maar niet te spreken. Als ik had gedacht dat het niet erger kon, zondag was hels! Uiteindelijk bij de weekenddienst beland. Vulling er weer uit, geduw en gemasseer om de zwelling weg te werken. Au, pijnprikkels komen nog goed door in dat gebied. Heel goed, geruststellend. Op de één of andere manier reageert mijn voet hier ook op. Ongecontroleerde bewegingen, da’s dan weer minder. Maar ja, je hebt MS of je hebt het niet. Toen ik zondag weer uit de tandartsstoel kwam wankelde ik een beetje. De tandarts vroeg zich bezorgd af of het wel ging. “Ja hoor gewoon een beetje coördinatiestoornissen.” Ook dat nog. De tand wordt even niet gevuld en ik krijg het advies om de volgende dag naar mijn eigen tandarts te gaan. Eenmaal weer thuis gaat het langzamerhand wat beter. De volgende dag constateert de tandarts ook dat het wortelkanaal er mooi schoon uitziet. Vullen maar weer. De hele dag gaat het goed, totdat ik ‘s avonds  weer vaag pijn begin te voelen. ’s Nachts weer wakker van de pijn. Pijnstillers. Whaaa, ik wil niet meer.  Vandaag toch maar weer gebeld. Ik kan even weg op het werk om naar de tandarts te gaan. Okee, vulling eruit, spoelen, vulling er weer in. En hop, lekker weer werken. Dus….. ik weet het ook niet meer.  Vergeleken met zondag gaat het, maar fijn is anders.

Positief denken. Adem in, adem uit, verder hoeft er niet zo veel. Sporten is niet wat de laatste tijd, maar ben op zacht fruitdieet. Met de medicijnen die ik had ben ik maar eens even gestopt, de combi met al die pijnstillers lijkt me niet zo’n zinvolle. Dat zien we over een tijdje wel weer. Misschien had ik al die tijd al wel last van die ontsteking en zorgde dat voor de klachten. Ja dat zal’t zijn. Op de foto’s die de tandarts een paar weken geleden maakte ontdekte hij een ontsteking. Er was een wortelkanaalbehandeling nodig. Ik wist daar niets van, had nergens last van. Nu dus wel, pfff.. Maar straks, wacht maar. Dan komen we weer terug. De wonderbaarlijke genezing van Jolanda Lammers. Lopen!!!Echt waar!

Nou ja, maakt ook niet uit. Even geen gezeur meer en een beetje trainen. Ook goed.

                    

Bewegen is goed voor het brein

De dosis is verdubbeld inmiddels. Van de medicijnen. Ik heb twee weken lang ’s avonds voor het slapengaan één pilletje geslikt en daarna is de dosis opgehoogd naar twee per avond. Schijnt nog minimaal te zijn trouwens. Het gaat beter. Minder pijn. Of dat van de medicijnen komt weet ik niet, dat is altijd zo lastig te bepalen. Met één per avond ging het ook al de goede kant op, Met twee nog meer? Ik weet het niet. Ik mag dit nu naar eigen inzicht uitproberen. In ieder geval ben ik na één weekje thuis weer gaan werken. Dat gaat. Ook ben ik weer gaan sporten. Mijn hardlooprondje, met nog wel wat meer wandelpauzes. Mijn XCO-walking, af en toe sla ik even wat over wat lopen betreft. Afgelopen zaterdag voor het eerst weer naar de Bodybalance. Dat gaat ook. Kost me nog meer moeite dan voorheen, maar dat boeit niet. Dus we zijn er weer zo’n beetje.

Pasgeleden was professor professor Scherder weer op TV. Hij benadrukt elke keer weer het belang van bewegen voor het brein. Mijn brein staat soms het bewegen wel eens in de weg, ergens zal af en toe wel wat misgaan, dat is dan niet helemaal duidelijk. Maar zodra het weer gaat, gaan we dan ook weer. In een artikel in dagblad Trouw over professor Scherder worden de volgend beweegtips van hem genoemd:

-Probeer de Norm Gezond Bewegen te halen, iedere dag en juíst als je geen zin hebt. Als je terugkomt van het sporten, zul je denken: waar is die vermoeidheid gebleven?
- Ga niet over je lichamelijke grenzen heen. Jezelf forceren is nooit goed.
- Beweeg bij daglicht, en beweeg bij voorkeur in een groepje; dat heeft ook nog het positieve, verrijkende effect van de sociale interactie.
- Wees ook op andere gebieden actief. Beweeg in combinatie met geestelijke inspanning, met musiceren bijvoorbeeld. Hoe actiever, hoe groter de kans dat in de hersenen nieuwe verbindingen ontstaan.
- Begin nu. Het is nooit te laat om actief te worden.

Die nieuwe verbindingen dat lijkt me wel wat. Daar waar de verbinding wat verstoord is dat je dan gewoon een nieuw lijntje aanlegt. Zo simpel zal het wel niet gaan, maar zoveel mogelijk blijven doen is wel goed denk ik

Van dr. Scherder is pas een boek uitgekomen. Hierin beschrijft hij dat lichaamsbeweging niet alleen ons lijf in conditie houdt, maar ook ons brein. Dat blijkt steeds duidelijker uit wetenschappelijk onderzoek. Beweging baat het brein, en daarmee de gezondheid, van de wieg tot het graf. Het boek is een bevlogen pleidooi om weer 'gewoon' te gaan bewegen, om een half uurtje per dag uit die luie stoel te komen. Het beoefenen van topsport is echt niet nodig. ‘Laat je hersenen niet zitten’ beschrijft de beloning die je krijgt als je beweegt, maar ook de nadelige gevolgen voor je lichamelijke en geestelijke gezondheid als je ervoor blijft weglopen. We wisten al dat overgewicht en obesitas tot de grootste bedreigingen van de gezondheid behoren vanwege de risico's op hart- en vaatziekten, suikerziekte en hoge bloeddruk. Maar de invloed op de hersenen is minder bekend: als kinderen bewegen stimuleert dat de delen van de hersenen die zorgen voor een optimale verstandelijke ontwikkeling en die bij het ouder worden het eerst achteruitgaan. Met recht kan worden geconcludeerd: bewegen is niet alleen van belang voor de slanke lijn, maar zeker ook voor de conditie van het brein.

Hopelijk herstelt zich het loopvermogen bij mij ook nog iets meer. Ik ga wel weer wat vooruit. Iets langer en sneller dat is het streven….

Dubbele dosis bewegen dan maar!                                       

Ongeduld

Eigenlijk vind ik het nou wel even weer mooi geweest. Afgelopen week heb ik nog steeds niet gesport en ben ik zelfs thuisgebleven van het werk. Omdat het maandag nog steeds niet zo goed voelde had ik mijn verpleegkundige maar eens gemaild. Naar aanleiding van die mail vond ze het verstandig om bloedonderzoek te doen en om die week een afspraak te maken. Ik had ook wat twijfels of ik er wel verstandig aan deed om te gaan werken, dus ook maar even telefonisch contact. Ze vond dat het beter was om toch even thuis te blijven. Dus, daar zit ik dan thuis. Niks aan. Veel tijd om te piekeren. Lezen, zitten. Dus…………..

Dinsdag bloed laten prikken. Zie ik dat er ook urineonderzoek moet worden gedaan. Bij de balie krijg ik een potje mee. Op naar de toiletten. “Is het gelukt?”, vraagt ze vrolijk als ik terugkom met het potje. Natuurlijk, een plasje doen lukt nog wel. Ik mag het bij het bloedprikken inleveren aan de verpleegster. Tot die tijd nog even plaatsnemen in de wachtkamer. Daar zit ik dan met mijn potje pies in een volle wachtruimte. Snel stop ik het weg in mijn tas. Drie buisjes bloed en mijn potje pies lichter verlaat ik het ziekenhuis. Donderdag zie ik mijn verpleegkundige. Ze heeft de uitslag van het bloed- en urineonderzoek. Alles ziet er prima uit. Niks bijzonders aan de hand. Geen ontstekingen of infecties, lever- en nierwaardes in orde. Mooi.

We praten over mijn klachten. Er zijn geen nieuwe, voor mij onbekende klachten of uitvalsverschijnselen. Dus op zich is dat gunstig. Niets wijst op een echte terugval. Maar ja, vervelend is het wel natuurlijk. De laatste tijd word ik ’s nachts vaak wakker van pijn. Mijn nek is dan stijf en pijnlijk, maar ook andere spieren voelen niet al te prettig. Vaak neem ik paracetamol en dan slaap ik wel weer. De afgelopen weken ben ik ook wat sneller vermoeid, niet zo’n wonder natuurlijk als je wat onrustig slaapt. Mijn verpleegkundige heeft overleg gehad met mijn neuroloog hierover. Er zijn verschillende medicijnen waar we nu aan zouden kunnen denken. Medicijnen tegen de vermoeidheid, maar daar voel ik eigenlijk niet zo voor. Ik was namelijk nooit echt moe, heb meestal vrij veel energie. Maar ik word nu wel moe. Moe van slecht slapen, van het somberen, van het niet-sporten. Er is nog een mogelijkheid. Een medicijn dat helpt tegen zenuwpijn, spier- en gewrichtspijn en helpt de stemming verbeteren. Nou doe me die dan maar. Alsof je een halfje bruin kiest bij de bakker.

Is niet waar natuurlijk, ik overdrijf. We hebben het er wel uitgebreid over. De werking, de eventuele bijwerkingen. Ik krijg een heel lage dosis voorgeschreven en na twee weken wordt er een belafspraak gepland om te kijken hoe het gaat. Het heeft ook even tijd nodig om te kunnen zeggen of het wat doet voor mij.  In de bijsluiter staat een lange lijst bijwerkingen vermeld. Gek genoeg kunnen sommige bijwerkingen hetzelfde zijn als waar het middel voor wordt gebruikt. Ook nog even op de computer gekeken naar ervaringen van mensen met dit medicijn. Wisselend: positief, negatief wel of geen last van bijwerkingen. Dus gewoon maar beginnen en afwachten. Vooral niet teveel lezen hierover. En wat doen we ondertussen? Ik heb mijn stappentellertje weer voor de dag gehaald. Een klein rondje gewandeld, ruim 3700 stappen. Dat is ongeveer 2,5 kilometer. Rond de 2700 stappen achter elkaar begin ik mijn been te voelen en op het laatst loop ik een beetje raar. Dat is nog niet helemaal zoals het wezen moet. Verder ga ik volgende week maar weer naar de sportschool denk ik. Weer aan het werk.

Gisteravond heb ik mijn eerste pilletje genomen. Ik kan niet zeggen dat ik er echt wat van heb gemerkt. Is ook lastig te zeggen na één zo’n pilletje. Het maakt ongeduldig, ongedurig. Antwoorden en zekerheden, dat wil een mens.

 

On hold

De hele week al niet gesport. Dat voelt wel een beetje gek. Leeg ook, zeeën van tijd. Niet dat ik zin heb om die nuttig te besteden. Dat dan weer niet. Ik ben nog steeds niet van mijn stijve nek af. Al twee keer door mijn fysiotherapeut behandeld. De behandeling zelf voelt heel goed en ook direct naderhand voelt het veel soepeler, maar de volgende dag schiet het nog niet zoveel op. Ook nog wat vermoeid, zware benen en nog steeds overal spierpijn. Dus maar even rustig aan. Het voelt een beetje als wachten. Welke kant gaat het op. Wordt het erger en moeten we hulptroepen in roepen, of gaat het wel weer beter. Ach zo heel erg is het ook niet, maar fit is ook weer wat anders. Hardlopen is er even niet bij. Voor zondag had ik dan ook bedacht om ons rondje maar te gaan wandelen. Dat het niet helemaal goed gaat, bleek toen wel. Ook al wandelend had ik moeite genoeg om mijn benen op te blijven tillen. Op het laatst ook wat moeite om gewoon rechtdoor te lopen. Verder een moeie dag, maar de dagen erna gaat het wel weer. Werken lukt ook. Ik was wel met de auto gegaan, maar ik denk dat ik morgen wel weer ga fietsen. Gewoon doorgaan en afwachten, het is niet anders.

Onzekerheid en twijfels, dat levert het wel op. Ik heb de afgelopen dagen wat meer gelezen op het MS-web forum. Op dit forum kunnen MS-patiënten ervaringen uitwisselen, vragen stellen, informatie zoeken. Niet dat je er veel wijzer van wordt. Persoonlijk word ik er ook niet veel vrolijker van. De toon onderling is niet altijd even vriendelijk. Er zijn veel mensen die elkaar echt een hart onder de riem willen steken, mar een enkeling vindt het dan toch nodig om zijn of haar frustratie bot te vieren in een topic. Van dat gekissebis word ik dan een beetje moe. Ik zocht eigenlijk naar een antwoord op de vraag wanneer je nu eigenlijk spreekt van een schub, ofwel terugval. Van een schub spreek je wanneer er nieuwe MS-klachten ontstaan en/of bestaande klachten  sterk toenemen en wanneer die klachten langer aanhouden dan 24 uur. Op het forum ontstond ergens een levendige discussie of iets al dan niet een schub zou zijn. De ervaringsdeskundigen worden het niet helemaal eens en bieden tegen elkaar op over het aantal….In één antwoord kan ik me wel vinden. Ze noemt een schub pas iets als er echt meerdere dagen sprake is van een duidelijke functie-uitval. Verder noemt ze andere klachten, pijntjes, kwalen en rare verschijnselen maar een ‘verrotte periode’.  Daar in meegaand zit ik dus nu even in een verrotte periode. Een beetje dan, want kan erger.

Verder ondertekent iemand de berichtjes telkens met de zin: Taking a step backward after taking a step forward is not a disaster, it’s a cha-cha.  Dat beeld bevalt me wel.

Cha cha cha.

Mag ik dan bij jou?

Het gaat niet zo geweldig. Niet dramatisch, dat ook weer niet, maar toch. Hardlopen gaat al een aantal weken niet goed. Daar baal ik van. Maar ook verder vertrouw ik het niet helemaal. Sinds dit weekend heb ik een pijnlijke nek en ook verder beweeg ik wat moeizaam. Soms voel ik me wat wankel, maar dan denk ik weer dat iedereen dat wel eens heeft. Of toch niet?

Hoe dan ook, ik ben niet op mijn best.

En daar word ik dan erg somber van. Soms zet ik het ook van me af. Vandaag erg veel scootmobielen in het straatbeeld. Of in het mijne? Dan probeer ik weer rustig te denken: …zie, constateer en laat gaan.

Vandaag kreeg Claudia de Breij een platina plaat in DWDD voor haar liedje Mag ik dan bij jou? Mooi liedje ook. Zo voel ik me ook wel een beetje. Als het dan weer misgaat, er een nieuwe terugval komt, mag ik dan bij jou? Mag ik dan bij jou schuilen,  als het nergens anders kan? En als ik moet huilen,
Droog jij m’n tranen dan?

Nou ja zeg, zo kan’ ie wel weer, muts! Niks aan de hand, gewoon een stijve nek, wat spierpijn en verder ook niet al te vlot.

Afgelopen zondag ging mijn duurloopje niet geweldig. Moest erg veel wandelen tussendoor. Ik dacht nog dat het van de body-balance van zaterdag kwam. Dat was trouwens erg leuk. Dit keer hadden we het buiten bij het strandbad. Wat een bijzondere ervaring! Naast de muziek, ook de natuurgeluiden. Het zonnetje kwam door en gaf een prachtig uitzicht op het water. Zand, overal zand. Het strandje dat schuin afloopt, maakte het ook wel zwaarder. Dus wat dat betreft reden genoeg om spierpijn te hebben.

Vanochtend getraind met de groep. Ging vrij waardeloos. Vandaag kon ik zelfs het rustige tempo bij inlopen niet volhouden. We hadden een inloopschema met afwisselend stevig wandeltempo en rustig joggen. Maar mijn lopen laat zich op dit moment niet meer in schema’s vangen.

Het is lastig om te beschrijven wat het betekent als het even niet zo lekker gaat. Hoewel ik probeer om dingen te nemen zoals ze zijn komt er toch wel een beetje angst bij kijken.  Een mens lijdt toch het meest,door het lijden dat men vreest. Leuker is het om positieve geluiden te laten horen. Vanmiddag moest ik een eind fietsen. Zware benen, wind tegen. Eerst even wankel als ik van de fiets af kom. Maar dat herstelt zich ook wel snel. Ik had natuurlijk ook met de auto kunnen gaan, tsja eigenwijs.

Maar morgen zal het vast wel beter gaan. Denk ik, hoop ik. Op tijd naar bed, lekker slapen. Gewoon doorgaan met ademhalen. Dat is trouwens wel vrij essentieel. Als je bedenkt dat ademhalen eigenlijk het enige echt belangrijke is kan er verder eigenlijk ook nog een heleboel.

September

Daar gaat het weer. De vooravond van een nieuw seizoen. Op de achtergrond zingt Gerard Cox steeds hinderlijk in mijn hoofd. Ik weet het Gerard, ‘t is weer voorbij die mooie zomer. Maar je hoeft het er niet steeds zo in te wrijven. Het mag duidelijk zijn, ik vind het op zijn zachtst gezegd een beetje jammer. Maar ja… Afgelopen weekend volksfeest geweest, was leuk, maar wel echt zo’n teken dat de zomer op z’n eind loopt. Vorige week de brief gehad die het ergste dieptepunt aankondigt: de uitnodiging voor de herhalingslessen EHBO. Alles begint weer gewoon. Ook de hardlooptrainingen. Dat is dan wel weer leuk. Komende week trouwens ook nog even mooi weer. Ha, wat nou voorbij. De lente en de zomer hebben wel mijn voorkeur wat seizoen betreft. Blij met zon, de warmte, dat het zo lang licht is. Mijn bruinverkleurde huid die glanst na inspanning. Gewoon een hemdje en een korte tight, niet al die lagen kleding! Het is weer even wennen dat we richting winter gaan. Modderspatten op mijn benen, striemende regen, straffe wind, lopen door de bagger, in de mist, in de sneeuw, bij vorst. Heeft ook wel weer wat. Komt goed. Denk ik?

Benieuwd wat het hardloopseizoen me gaat brengen. Ook dit jaar geen wedstrijden in de planning. Voorbij denk ik. Langzamerhand moet ik daar toch echt maar aan. Hardloopwedstrijden zijn geen goed plan meer. Een paar weken geleden liep ik een keer of wat best goed. Aan één stuk en zelfs weer wat sneller. Gelijk kwamen daar weer allerlei plannen. Vooruitgang! Goed trainen en dat vasthouden. Maar MS is een harde leermeester. Plannen maken, ambities? Dat wordt gelijk afgestraft. Een volgende training ging het weer helemaal waardeloos. En nu zit ik weer op hetzelfde afwisselend wandel- en hardlooptempo als voorheen.

Nou ja, het zij zo. Het is wat het is. Soms gaat het even wat beter en de andere keer weer een stukje minder. Oorzaak en gevolg niet te peilen. Dat maakt het ook lastig.

Verder gaan we wel een spannend hardloopseizoen tegemoet. De atletiekbaan van AV-Archeus vordert gestaag. Nog even en dan kunnen we daar ook gaan trainen. Lachen, net als ik moet leren dat tijd er voor mij niet toe moet doen op een training krijgen we een mooie baan! Hebben we eindelijk een exacte 200 meter en een 400 meter, wil ik liever niet meer weten wat ik op die afstand loop. Maar ach, ik kijk er wel naar uit. Van daaruit is het goed trainen, de omgeving is mooi.

Morgen weer naar de sportschool. Een uurtje trainen in de zaal. Mijn oefeningen voor rompstabiliteit, de hamstrings en de heupen doen. Stretchen, moet toch een keer wat helpen? Dan korte pauze en vervolgens een uurtje met de groep naar buiten voor de XCO-training. Het zal wel weer als vanouds druk zijn. De meeste mensen zijn weer terug van vakantie, een aantal nieuwelingen met goede voornemens.

Nieuwe ronde, nieuwe kansen!